środa, 3 października 2018

Ibuprofen w ciąży

[źródło zdjęcia]
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) obejmują dość dużą grupę substancji stosowanych przez nas praktycznie na co dzień. Do najbardziej popularnych należy ibuprofen, dostępny w aptekach bez recepty pod postacią wielu różnych preparatów. Ma działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, jest też dobrze tolerowany, w związku z czym - często i chętnie stosowany.

Wiadomo, że kobiety ciężarne mogą stosować leki tylko w razie konieczności i zazwyczaj po wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Często jednak przyjmują szeroko dostępne, uznawane powszechnie za nieszkodliwe preparaty, w tym właśnie NLPZ. Tymczasem nawet pozornie bezpieczne leki mogą być zagrożeniem dla rozwijającego się płodu. Ryzyko zażywania ibuprofenu zostało zakwalifikowane przez FDA (Agencję Żywności i Leków – Food and Drug Administration) do dwóch grup, w zależności od trymestru ciąży:
  • grupy B (pierwszy i drugi trymestr), czyli grupy substancji w przypadku których nie wykazano szkodliwego działania na płód oraz 
  • grupy D (trzeci trymestr), czyli preparatów o udowodnionym szkodliwym wpływie na rozwijające się dziecko. Ryzyko zażywania ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży obejmuje szereg zagrożeń zarówno dla płodu (na przykład zaburzenia czynności nerek i układu krążenia, skaza krwotoczna), jak i dla matki (opóźnienie lub wydłużenie akcji porodowej, zwiększenie krwawienia).
Pomimo rzekomego bezpieczeństwa w dwóch pierwszych trymestrach, ukazało się już kilka prac naukowych, które wskazują na to, że we wczesnym etapie ciąży stosowanie NLPZ, w tym ibuprofenu, zwiększa ryzyko poronienia. Co więcej, niedawno badacze zaprezentowali wyniki mówiące o tym, że stosowanie środków uśmierzających ból na bazie ibuprofenu przez kobiety w pierwszych 24 tygodniach ciąży może powodować obniżenie rezerwy jajnikowej ich nienarodzonych córek.

Naukowcy odkryli, że narażenie na ibuprofen przez pierwsze 3 miesiące rozwoju płodowego skutkuje obniżeniem liczby komórek macierzystych odpowiedzialnych potem za wytworzenie komórek jajowych płodu. Małe dziewczynki rodzą się z określoną liczbą pęcherzyków jajnikowych i to definiuje ich późniejszą płodność. W przypadku, gdy rozwinie się mała liczba pęcherzyków, skutki widoczne będą w dorosłym życiu. Może to bowiem powodować niepłodność oraz wcześniejszą menopauzę.

Ibuprofen przechodzi przez łożysko, a jego stężenie we krwi płodu jest porównywalne do stężenia we krwi matki. Wydaje się, że jednorazowe zastosowanie ibuprofenu nie stanowi większego zagrożenia i liczba komórek macierzystych może się odbudować, dając prawidłową liczbę pęcherzyków jajnikowych. Naukowcy stwierdzili natomiast, że 2 – 7 dni stosowania ibuprofenu może już znacząco obniżyć ilość komórek macierzystych biorących udział w tworzeniu pęcherzyków jajnikowych, prowadząc do nieodwracalnych uszkodzeń jajnika płodu.

Pomimo, że w pierwszych 3 miesiącach ciąży nie zaleca się stosowania środków uśmierzających ból, około 30% kobiet ciężarnych przyznaje się do stosowania ibuprofenu w czasie wczesnej ciąży. W związku z wynikami badań, które jasno wskazują na negatywne działanie ibuprofenu w ciąży, należy ograniczyć stosowanie tego leku do minimum.

Są sytuacje, w których potencjalne korzyści wynikające z zastosowania danego leku u ciężarnej przewyższają istniejące ryzyko. Jeżeli nie ma możliwości uniknięcia przyjęcia ibuprofenu lub zastąpienia go innym preparatem przeciwzapalnym który zaleci lekarz, należy pamiętać aby stosować możliwie najmniejszą dawkę leku przez najkrótszy czas.

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz